IRAN IN VIER WEKEN - Rondreis

Dag 2: Teheran

Om goed te kunnen acclimatiseren verblijf je eerst een dag in de hectische hoofdstad van Iran. De hele dag heb je de tijd om Teheran te verkennen. Zo kun je o.a. een bezoek brengen aan het voormalige Paleis van de Sjah, het museum met de wereldberoemde kroonjuwelen en de Pauwentroon, en het mausoleum van Khomeini. Of je kiest ervoor om enkele musea te gaan bekijken of de bazaar te bezoeken. Als er tijd over is, kun je een korte wandeling in de bergen maken of een kopje thee drinken in een van de theehuizen die midden in de snelstromende rivier gebouwd zijn.

Dag 3: Teheran - Mashad

Overdag heb je nog de tijd om meer van Teheran te verkennen. Eind van de middag of 's avonds vlieg je naar Mashad, de meest heilige stad van het land.

Dag 4: Mashad

Mashad is dé heilige stad van Iran. De Haram-e Motahhar-e Emam Reza (heilige schrijn van Imam Reza) trekt jaarlijks miljoenen pelgrims. Vandaag heb je de hele dag de tijd om je te verbazen over het indrukwekkende geloofsgebeuren in dit mausoleum. Vrouwen moeten hier een chador dragen. Onze ervaring heeft geleerd dat je afzonderlijk naar binnen kunt glippen, maar eigenlijk geldt hier dat je als niet-moslim niet naar binnen mag. Als je wordt tegengehouden, moet je ook echt terugkeren. In Mashad is het ook mogelijk een bezoek te brengen aan twee belangrijke musea. In het Muze-ye Moqaddas staan o.a. de in goud en zilver uitgewerkte schrijndeur van het mausoleum en een beroemd tapijt van de zeven heilige steden uitgestald. Dit tapijt zou geknoopt zijn door tienduizend wevers over een periode van veertien jaar! Het is bijna onvoorstelbaar dat men aan zo'n groot project ooit begonnen is. In het kleinere Muze-ye Qods-e Razavi tref je een mooie verzameling van handschriften aan. Zoals in iedere Iraanse stad kun je ook in Mashad uitgebreid ronddolen in de overdekte bazaars. Iedere bazaar heeft een eigen specialisme. Vaak sta je midden in de bazaar opeens oog in oog met een koranschool of karavanserai. Juist deze afwisseling en het onverwachte van ontmoetingen maakt het ronddwalen in een bazaar zo aantrekkelijk.

Dag 5: Mashad - Gorgan via Gombad

De komende dagen maak je de mooie tocht langs de Kaspische Zee. Een lange rit brengt je naar het plaatsje Gorgan. Onderweg heb je kans om rondtrekkende Turkmeense nomaden tegen te komen. Je stopt bij Gombad om de merkwaardig gevormde minaret te bewonderen.

Dag 6: Gorgan - Ramsar

Je vervolgt de tocht langs de Kaspische Zee en overnacht in Ramsar. Ramsar is een klein plaatsje met een levendige bazaar. Niet voor niets heeft de laatste sjah hier voorheen een indrukwekkend paleis laten bouwen. Het mooie uitzicht en het mediterrane klimaat maken een verblijf hier bijzonder aangenaam. Vervolgens rijd je langs de theeplantages naar het dorp Lahijan. Lahijan is niet alleen bekend om haar lekkernijen, koekjes gevuld met dadels of pistachenootjes, maar ook om haar architectuur. Je zult zien dat met name de daken op een bijzondere wijze zijn aangelegd. Het is opvallend dat in deze streek van Iran de vrouwen zeer kleurrijke rokken en vrolijk gekleurde hoofddoeken dragen.

Dag 7: Ramsar - Rasht

De Kaspische Zee is de grootste binnenzee ter wereld en is ongeveer tien keer zo groot als Nederland. De vruchtbare kustregio is bedekt met rijstvelden, thee- en tabaksplantages en citrusvelden. Je volgt de kustweg langs drukbezochte badplaatsen met moderne hotels. In de loop van de middag bereik je Rasht.

Dag 8: Rasht / excursie Bandar-e-Anzali en Masuleh

Vandaag maak je een uitstapje in de omgeving van Rasht. Masuleh is een traditioneel bergdorpje dat erg geliefd is bij Iraanse toeristen. De platte daken van de huizen vormen de hoger gelegen straatjes, zo steil is de helling waar het dorp tegenaan is gebouwd. Je loopt dus over de daken van de huizen onder je. Overigens is de reis naar Masuleh op zich al de moeite waard. Steeds hoger rijd je het Alborzgebergte in. Vanaf haarspeldbochten heb je een goed uitzicht over de dorpjes aan de rivier. De huizen zijn vaak gebouwd op palen waarbij de veestapel rond en onder het huis scharrelt. Bandar-e-Anzali is een kleine havenplaats aan de Kaspische Zee. Hier kun je een bootje huren om door de dicht met riet begroeide en door vele vogels bevolkte lagune te varen. Ook de haven is een bezoek waard. Hier wordt veel steur aan land gebracht, en er is dan ook een grote kaviaarindustrie. Dat betekent overigens niet dat je hier gemakkelijk kaviaar kan krijgen, integendeel, in principe is bijna alle kaviaar voor de export bedoeld. Maar er valt natuurlijk ook wel eens iets van de lopende band.

Dag 9: Rasht - Ardabil

Op weg naar Ardabil passeer je Astara, een kleine stad aan de grens met Azerbeidzjan. Hier wordt volop gehandeld door de lokale bevolking met de inwoners van de voormalige Sovjet-Unie. Vervolgens volg je de weg langs de grens, waar het prachtig groen is. Het doel is Ardabil. Deze heilige stad is de hoofdstad van de provincie en prachtig gelegen aan de voet van de berg Kuh-e Sabalan. Deze berg is de thuisbasis voor de rondtrekkende Sjah Savan nomaden. Vroeger was de stad een belangrijk soefi-centrum. De belangrijkste bezienswaardigheid is het mausoleum van Sjeik Safi od-Din Ishaq, een van de mooiste in zijn soort.

Dag 10: Ardabil - Tabriz

Langs de voet van Mount Sabalan reis je westwaarts naar Tabriz. Een rit van zo'n acht uur. De woeste natuur, besneeuwde bergtoppen en kundig gebouwde bergdorpen creëren een heel speciale sfeer. De temperatuurverschillen zijn immens, in de zomer loopt de temperatuur op tot ongeveer 40C, terwijl het in de winter overdag streng vriest zo'n -20C. In deze regio trekken nog veel nomaden rond. Afhankelijk van het seizoen kun je onderweg hun tentenkampen zien liggen. Het is natuurlijk leuk om in de buurt van nomaden te stoppen, maar het vereist wel enige tact om contact met ze te leggen.

Dag 11: Tabriz

Tabriz is een drukke universiteitstad, maar is vooral beroemd om haar geknoopte tapijten. Liefhebbers van tapijten kunnen hun slag slaan in de levendige vijftiende eeuwse bazaar. De Masjed-e Kabud (Blauwe Moskee) is een bezoek waard vanwege de bijzondere kleurencombinatie van de tegels. Zoals de naam zegt, geeft deze mengeling aan kleuren een blauwe gloed over de moskee. In het oosten van de stad ligt de Bagh-e Melli, een mooi aangelegde tuin met een vijver waar je samen met Iraanse families even kunt uitblazen. Mocht je nog energie over hebben dan is een bezoek aan de Armeense kerk ook zeker aan te raden.

Dag 12: Tabriz - Takab via Kandovan

Vandaag reis je naar Takab. Onderweg stop je eerst in Kandovan. Dit schitterende dorpje is tegen een karakteristiek karstgebergte aangebouwd. De rotsen steken steil uit boven het omliggende platteland. Takab zelf is een klein Koerdisch provinciestadje. Hier bevind je je echt op het platteland met alle handel en wandel die daarbij hoort.

Dag 13: Takab - Sanandaj via Takht-e-Soleyman

Voordat je naar Sanandaj rijdt, breng je eerst een bezoek aan Takht-e-Soleyman, de Troon van Salomon. Volgens de overlevering is dit de geboorteplaats van de profeet Zarathustra, de grondlegger van het Zoroastrisme. Tijdens de Sassanidische periode was dit een zeer belangrijk religieus centrum waar een van de drie heilige vuren van de Zoroastriërs, het vuur van de krijgers, brandde. Op een heuvel bij een kratermeer zijn de resten van het Sassanidische paleis en de Vuurtempel te zien. Na aankomst maak je voor het eerst kennis met de sfeervolle bazaar van Sanandaj. Ook de ligging van de plaats is schitterend. Aan alle kanten doemen hoge, woeste bergen op.

Dag 14: Sanandaj

Sanandaj is één van de meest Koerdische steden in Iran. Hier vind je geen belangrijke opgravingen of toonaangevende musea, maar kom je direct in contact met de etnische verscheidenheid van Iran. Het zal je direct opvallen dat de sfeer in deze plaats heel anders is dan in de plaatsen die je al eerder hebt bezocht. Hier wonen (gevluchte) Koerden uit Irak en Turkije samen met de Iraanse Koerden. 's Avonds flaneren hele families gekleed in hun traditionele kleding door de straten. De bazaar wordt druk bezocht en op iedere hoek van de straat wordt handel gedreven. In een afgelegen hoek vind je een schiettent waar je met niet gering materieel je geluk kunt wagen.

Dag 15: Sanandaj - Hamadan via Kermanshah en Bisotun

Op weg naar Hamadan bezoek je eerst Kermanshah. Deze stad heeft een lange geschiedenis achter de rug. Reeds in het verre verleden was het een belangrijke karavaanstad op de weg tussen Teheran en Bagdad. Nu is deze stad bij archeologen vooral bekend door de rotsreliëfs van Takh-e-Bustan en Bisotun. De reliëfs van Takh-e-Bustan zijn een populaire plaats om op vrijdag te gaan picknicken met familie of vrienden. Nadat je de Sassanidische reliëfs die hier zijn uitgehouwen in de rotsen hebt bezocht, kun je in een van de vele restaurantjes wat eten en drinken. Op weg naar Hamadan maak je vervolgens een korte stop bij de reliëfs van Bisotun. Kort, omdat deze reliëfs momenteel in de steigers staan. Het belangrijkste reliëf dateert van 520 voor Christus en is op zestig meter hoogte in een steile rots uitgebeiteld. Hier wordt afgebeeld dat de Archaemenidische koning Darius de Eerste afrekent met de magiër Gaumata en andere troonpretendenten. Ook landschappelijk heeft deze reisdag veel te bieden. De regio is bergachtig en je steekt een hoge bergpas van drieduizend meter over. In het begin van de avond kom je aan in Hamadan.

Dag 17: Hamadan - Kashan via Ghom

Het is ongeveer acht uur rijden naar het oasestadje Kashan. Onderweg bezoek je de heilige stad Ghom, waar het mausoleum van Fatima, dochter van de zevende imam en zuster van Imam Reza, gevestigd is. In de schrijn van het mausoleum mogen niet-moslims niet komen. Soms is het wel toegestaan de binnenplaats te bezoeken. Vrouwen kunnen dan het beste een chador dragen. In Ghom is de belangrijkste theologische universiteit van Iran gevestigd. Ook Khomeini heeft hier gestudeerd. Je zult direct opmerken dat religie in deze stad een zeer grote stempel drukt op het dagelijks leven. Aan het einde van de middag kom je, na een rit van nog een uur, aan in Kashan.

Dag 18: Kashan

Op de daken van Kashan zijn voor het eerst badgirs (traditionele windtorens gemaakt van leem) te zien. Deze torens zijn te vergelijken met onze huidige airconditioning. Ieder zuchtje wind wordt doorgesluisd naar de onderliggende woonvertrekken. Te voet kun je de meeste bezienswaardigheden bereiken. Via de bazaar en een oude woonwijk kom je bij de vrijdags-moskee Aqo Bozorg met een medresse (koranschool) en het huis van Borujerdiha. Deze opgeknapte privé-woning van de Qajar-familie bevat bijzondere muurschilderingen. In Kashan vind je ook een goed voorbeeld van de vele prachtig aangelegde openbare parken in Iran, de tuinen van Fin. Hier zoekt de plaatselijke bevolking verkoeling tijdens de hitte van de lange zomer. IJskoud smeltwater wordt op kundige wijze van de bergen door de tuin geleid. Vrijdags en op andere dagen aan het eind van de middag, is het hier altijd een drukte van belang en kom je in het theehuis zeker in gesprek met nieuwsgierige Iraniërs.

Dag 19: Kashan - Yazd via Abyaneh

's Ochtends rijd je naar Abyaneh. Dit mooie bergdorpje ligt op ongeveer anderhalf uur rijden van Kashan. Zowel de mannelijke als vrouwelijke bewoners van dit dorp dragen nog de lokale klederdracht. In de omgeving van het dorp tref je de restanten aan van een tempel van aanhangers van het Zoroastrisme. Ook een oude karavanserai is er te bewonderen. De rit naar Yazd duurt hiervandaan nog zo'n vijf uur. Onderweg stop je in Nain. Hier kun je een bezoek brengen aan ondergrondse woningen en ateliers. Aan weerszijden van de hoofdweg passeer je verschillende karavanserais, oude pleisterplaatsen waar karavanen vroeger weer op adem kwamen na hun zware tocht door de woestijn.

Dag 20: Yazd

Yazd is één van de oudste woestijnsteden in Iran en herbergt een paar indrukwekkende moskeeën. Omringd door twee woestijnen, beschikt de stad toch over voldoende water. Het water wordt via ondergronds gegraven kanalen (qanat) uit het vijftig kilometer verderop gelegen gebergte naar de stad getransporteerd. Yazd is ook het centrum van het oude Perzische geloof van Zarathustra. In de Vuur-tempel brandt al sinds 470 na Christus de heilige vlam van deze profeet. Net buiten de stad liggen de 'Torens van de Stilte'. Op deze plek voerden de volgelingen van Zarathustra hun doden aan de gieren, omdat zij het onzuiver vonden de lichamen te begraven of te verbranden. Inmiddels is dit begrafenisritueel verboden. De dag kun je afsluiten met een wandeling door het oude stadsgedeelte. Hier is het een doolhof van smalle straatjes en traditionele lemen huizen. Vanaf een van de daken of vanaf de moskee heb je vooral bij zonsondergang een schitterend uitzicht over de stad, met zijn vele badgirs.

Dag 21: Yazd -Shiraz via Pasargade

Vandaag heb je een lange reis voor de boeg. Je rijdt door een bergachtig landschap met uitgestrekte droge hoogvlaktes naar Shiraz, de hoofdstad van de provincie Fars. Onderweg kun je soms nomaden voorbij zien trekken. Dat zie je vooral aan het begin en het eind van de zomer, wanneer ze hun winterverblijf in de dorpen verruilen voor het zomerverblijf met tenten in de bergen, en omgekeerd. Tegenwoordig gaat dat lang niet meer altijd te voet, maar zie je hoog opgetaste open vrachtwagens, waar het hele hebben en houden van de familie hoog bovenuit torent. Inclusief levende have! Onderweg kun je even stoppen bij Pasargade, om eer te betonen aan de historische koning van Perzie (590 - 530 BC) Cyrus waarvoor een gigantische stenen cenotaaf is opgericht.

Dag 22: Shiraz

Shiraz is in Iran beroemd om haar dichters en tuinen. Eén van de beroemdste dichters is Hafez. Zijn graf ligt in een klein, rustig park. In het achterste gedeelte is een traditioneel theehuis waar je zittend op kussens kunt genieten van mierzoete zwarte thee of de waterpijp. In het beroemde graf van de Koning van de Lamp, Shah-e-Cheragh, liggen de overblijfselen van Sayyed Mir Ahmad, zoon van de zevende imam (Imam Mussa). Vrouwen zijn verplicht hier een chador te dragen. Het geheel met spiegeltjes ingelegde mausoleum is uitgegroeid tot een belangrijk pelgrimsoord. Overal zie je families bidden, praten en eten. Je kunt er gewoon tussen gaan zitten en het gebeuren meemaken. Het is zeker de moeite waard om de levendige Vakilbazaar te bezoeken of over de Zandboulevard te wandelen, waar je onder meer allerlei boekwinkeltjes kunt vinden.

Dag 23: Shiraz / excursie Persepolis en Naghsh-e-Rostam

Deze excursie is een echte aanrader voor een ieder die terug wil gaan naar de tijden van het oude Perzische Rijk. De overblijfselen van de paleisstad Persepolis liggen aan de voet van de Berg van Genade. Darius de Eerste liet hier een terras aanleggen vanwaar je een schitterend uitzicht hebt over het gehele complex. Tijdens het jaarlijkse nieuwjaarsfeest (Noruz, op 21 maart) gaven de afgevaardigden van de volken van Perzië hier hun tribuut aan de koningen. Vooral de reliëfs in dit Apadana-paleizencomplex zijn goed bewaard gebleven. Niet zo ver van Persepolis liggen vier koningsgraven (Naghs-e-Rostam) die in een 65 meter hoge bergwand uitgehouwen zijn. Deze zijn vooral beroemd om de indrukwekkende reliëfs, die verwijzen naar de oppergod Mazda, en de cyclus van de zon.

Dag 25: Isfahan

Je verblijf in Isfahan zal een van de hoogtepunten zijn van je reis door Iran. Het lijkt wel of ieder mozaïekwerk, iedere muurschildering of houtsnijwerk van de paleizen, moskeeën of medressen is voorzien van een andere kleur. Daarom is er voor deze stad ook ruim tijd uitgetrokken. Hier kom je tot rust temidden van kunst en cultuur, na een lange maar boeiende reis. Centraal in je beleving van Isfahan zal het grote plein Meidun-e-Emam staan. Aan weerszijden vind je de Sheikh Lotfollah-moskee, het zes verdiepingen hoge Ali Qapo-paleis en de Imam-moskee (Masjed-e-Emam). Vooral deze laatste moskee moet je zeker bij zonsopkomst en -ondergang bezoeken. Je zult versteld staan hoe anders de moskee iedere keer oogt. Je kunt dit immense plein goed overzien van een theehuis op de eerste verdieping van de bazaar. Hier kun je even bijkomen van de overweldigende indrukken die dit plein, maar ook de grote aanliggende bazaar op je zal maken. De immense bazaar is opgedeeld in afdelingen die ieder hun eigen producten aanbieden. Tapijten, antiek, gouden sieraden, kleding, pannen en potten, boeken en waterpijpen, alles wordt hier verkocht. Aan het eind van de middag moet je zeker afzakken naar de Zayande Rud-rivier. Onder verschillende bruggen over deze rivier vind je zeer sfeervolle theehuizen. Naast uiteraard thee kun je hier ook verschillende Iraanse lekkernijen proberen of aan de waterpijp gaan. ’s Avonds zit de jeugd van de stad hier stiekem bij de Khajubrug met elkaar te flirten. Een andere plaats waar je zeker even binnen moet gaan is het Abbasi Hotel, een vijfsterren hotel dat gevestigd is in een oude karavanserai. Hoewel de kamers de vijf sterren eigenlijk niet waard zijn, is het theehuis op de binnenplaats onovertroffen. Midden in deze drukke miljoenenstad kun je hier even bijtanken.

Dag 26: Isfahan

Er is nog veel meer te doen in deze schitterende stad. Vergeet niet een bezoek te brengen aan de Vrijdagsmoskee, die zo indrukwekkend beschreven werd door Cees Nooteboom in zijn verhaal 'Een avond in Isfahan'. En de christelijke en Armeense wijk Jolfa, met zijn indrukwekkend met fresco's versierde Vank-kathedraal, en bijzondere Armeens Museum. Of de indrukwekkende begraafplaats Golestan-e-Shohada waar de slachtoffers van de Irak-Iran-oorlog liggen begraven, en de 'bewegende' minaretten van Manar Jomban. Het paleis Chehel Sotun met zijn veertig in het water spiegelende houten zuilen, en zijn bijzondere wandschilderingen. Kortom, hier zul je je niet gauw vervelen. Isfahan is een waardige afsluiting van je reis naar Iran.

Dag 27: Isfahan

Wederom een hele dag om te genieten van alles wat er te beleven is in Isfahan.